Üç tam döngünün kamuya açık aylık fiyatlarına göre: döngü zirvesinden döngü dibine yaklaşık 12–13 ay; dipten eski zirveye dönüş 16 ile 25 ay; tamamlanmış iki döngüde dipten dibe ise 47 ay. Bunlar geçmişi anlatan sayılar, geleceğin programı değil.
Önce ay sayısı, sonra neden takvim olmadığı
Tek bir sayı istiyorsan: on iki ila on üç ay. Önceki üç döngüde bitcoin'in en yüksek aydan en düşük aya inmesi bu kadar sürdü.
Bu sayının hemen üç yamaya ihtiyacı var.
Birincisi: örnek sayısı üç. Üç noktadan geçirilen çizgi istatistiksel olarak hiçbir şey söylemez. “Demek ki bu kez şu ayda dip yapılır” diyen her cümle, betimlemeyi tahmine çevirir.
İkincisi: zirve de dip de ancak sonradan onaylanır. On ikinci ayda gördüğün o yeşil mum dip de olabilir, bir kez daha başarısız olan tepki yükselişi de. Geçmişteki her düşüş içinde, biten sandıran üç ile beş yükseliş yaşandı.
Üçüncüsü: sorunun kendisi biraz eğri. Yıpratıcı olan fiyatın dibe değdiği gün değil; o günün etrafındaki dönem — hacim kurur, haber akışı biter, kimse konuyu açmaz. Dip bölgesi sessizdir, dramatik değil.
Döngü döngü: aylar, düşüş ve toparlanma süresi
Tablodaki sayılar kamuya açık aylık fiyatlardan çıkarılmış yaklaşık tam aylardır; borsalar ve veri kaynakları arasında birkaç haftalık farklar olur. Düşüş oranı, döngünün en yüksek ayı ile en düşük ayı arasında ölçülmüştür.
| Döngü | Zirve | Dip | Zirve → dip | En sert düşüş | Zirveye dönüş |
|---|---|---|---|---|---|
| Birinci | Aralık 2013 | Ocak 2015 | ~13 ay | ~ −85% | ~25 ay |
| İkinci | Aralık 2017 | Aralık 2018 | ~12 ay | ~ −84% | ~24 ay |
| Üçüncü | Kasım 2021 | Kasım 2022 | ~12 ay | ~ −77% | ~16 ay |
Üç satıra bakınca sabit kalan şey düşüş oranı değil, zirveden dibe geçen ay sayısı: 12, 12, 13. Düşüşün derinliği ise daralıyor: −85%, −84%, −77%.
En değişken sütun toparlanma süresi: 25, 24 ve 16 ay. Üçüncü döngü belirgin şekilde hızlıydı; en sık dile getirilen açıklama spot ETF'lerin getirdiği ek alım talebi — açıklamalardan biri, kesin hüküm değil.
Üç sütunu birlikte okuyunca “ne kadar sürer”en daha kullanışlı bir sonuç çıkıyor: düşüşün uzunluğu, derinliğinden daha düzenli. Kötü senaryoya hazırlanacaksan, “%80 düşecek” diye değil “on iki ay zor geçecek” diye hazırlanmak gerçek deneyime daha yakın.
İki tam döngü de 47 ay
Bakışı tüm döngüye açınca daha da düzgün bir sayı çıkıyor.
Ocak 2015 dibinden Aralık 2018 dibine 47 ay var. Aralık 2018'den Kasım 2022'ye de yine 47 ay. Dipten dibe iki tur neredeyse aynı uzunlukta, 3 yıl 11 aya yakın — “dört yıllık döngü” sözünün asıl kaynağı bu.
Parçalarına ayıralım: düşüş yaklaşık 12 ay alıyor, geriye kalan yaklaşık 35 ay dipten sonraki zirveye giden yükseliş bölümü. Oran kabaca 1'e 3.
Bu iki 47'yi ilk hesapladığımda ilk tepkim “çok düzgün” oldu. Doğru olan ikinci tepkiydi: iki örnek, rastlantı kadar düzgün. Dünyadaki herhangi iki sayı birbirine eşit çıkabilir; bu bir kural doğurmaz. Buradan alınabilecek tek şey şu — düşüş bölümü tüm döngünün üçte birinden azını kaplıyor. Tüm dikkatini bu üçte bire verirsen, zaman olarak daha uzun olan diğer üçte ikiyi kaçırırsın.
Takvime gerçekten uyan şey fiyat değil, arz
Bu kadar çok kişinin bir ritim olduğuna inanmasının nedeni, bitcoin'de gerçekten katı bir programa uyan bir şey olması — ama o şey fiyat değil.
Kırmızı çizginin biçimine iki saniye bakmaya değer: düzgün bir eğri değil, basamak basamak iniyor. Her basamak bir halving, yani her 210.000 blok. Basamağın yeri blok yüksekliğiyle belirlenir; hangi yılın hangi günü olduğuyla ilgisi yoktur.
Başka bir deyişle, saate göre işleyen tek şey yeni coin üretim hızı. Fiyatın takvimi yok, piyasa duygusunun takvimi yok, senin pozisyonunun da yok. Arzın ritmini fiyatın ritmi sanmak, bu konudaki en sık yapılan yer değiştirme.
Aynı nedenle her site farklı bir halving tarihi gösterir — onlar tahmin, program değil. Ayrıntısı halving zaman çizelgesi yazısında var.
Kendi ayını say: üç satır yeter
Başkasının ayları işe yaramaz; işe yarayan seninkiler. Bir kağıt ya da telefon notu aç ve üç satır yaz.
| Yaz | Nasıl doldurulur |
|---|---|
| Son zirve olarak kabul ettiğim tarih | Ay ve yıl yeter; emin değilsen portföyünün en yüksek olduğu ayı yaz |
| Bugüne kadar geçen süre | Ayları say, tam sayı olarak yaz |
| Tabloya göre bu sayı şu aralıkta | 12'den az / 12 ile 16 arası / 25'ten fazla |
Üç sonucun her biri farklı bir hatırlatma gerektiriyor.
12 aydan az. Tarihsel aralığa göre henüz düşüş bölümünün ortasındasın. Bu aşamada en sık yapılan hata, yolun yarısında alıp cephanesiz kalmak. Üç döngüde de zirveden sonraki ilk altı ayda yeterince derin görünen düzeltmeler yaşandı.
12 ile 16 ay arası. Dip bölgelerinin geçmişte görüldüğü aralık bu. İfadeye dikkat: “görüldü”, “görülecek” değil. Burada yapılacak şey bahsi büyütmek değil, mevcut planın hâlâ işleyip işlemediğini doğrulamak — hesap açık mı, şifre hatırlanıyor mu, düzenli alım için ayrılan para duruyor mu.
25 aydan fazla. Geçmişte hiçbir döngü buraya kadar gelip zirveye dönmemiş değil. Buraya gelmek iki ihtimal demek: ya bu döngünün biçimi önceki üçünden farklı, ya da senin işaretlediğin zirve piyasanın zirvesi değildi. Her iki durumda da eski senaryoyu beklemek yerine tarihi yeniden kontrol etmek gerekir.
Bu üç satırı yazdığında bu yazının amacını tamamlamış olursun: belirsiz bir “daha ne kadar” sorusunu, ayda bir güncelleyebileceğin somut bir sayıya çevirmek.
Bu on kaç ayda somut olarak üç şey yap
Birincisi: pozisyondan önce nakit akışını güvenceye al. Geçmiş düşüşlerde piyasadan silinenlerin çoğu yönü yanlış okuduğu için değil, dibe yakın bir noktada paraya ihtiyacı olduğu için çıktı. Somut adım: kripto varlıklardan tamamen ayrı, üç ila altı aylık giderini karşılayan bir rezervin olduğunu doğrula. Bu rezervin varlığı, hangi göstergeye baktığından daha belirleyicidir.
İkincisi: sadece kendiliğinden işleyen adımları bırak. Her gün karar vermeni gerektiren işlemler, en kötü aylarda mutlaka bozulur. Düzenli alımı sabit tarih ve sabit tutara, yeniden dengelemeyi sabit çeyreğe bağla; sonra araya doğaçlama ekleme. DCA ve döngü stratejisi yazısında kopyalayabileceğin bir kayıt şablonu var.
Üçüncüsü: fiyata bakma sıklığını düşür, ama aylık bir kaydı koru. Günde on kez bakmak dibi öne çekmez; sadece sekizinci ayda bırakma ihtimalini artırır. Ayın sabit bir gününü seç ve üç şey yaz: kaçıncı aydayız, portföy değeri ne, o an ne düşünüyorsun. Altı ay sonra bu defter sana kimsenin veremeyeceği bir şey verir: baskı altındaki kendi tepki örüntün.
Üçü de piyasayı tahmin etmeyi gerektirmiyor. Bu bilinçli: süresini kestiremediğin bir dönemde kontrol edebildiğin tek şey süreçtir.
Bu sefer farklı mı: iki gerekçe, iki itiraz
Bu bölümde sonuç yok; sadece iki tarafın söyledikleri düzenli duruyor.
“Ritim değişti” diyenlerin ilk gerekçesi: alım tarafının yapısı değişti. Spot ETF'ler geleneksel paranın alışık olduğu bir yoldan girmesini sağladı; bu para 2017'nin bireysel yatırımcısı gibi davranmıyor ve düzeltmelerde alıcı olmaya daha istekli olabilir. Üçüncü döngünün 16 ayda zirveye dönmesi bunun kanıtı diye gösterilir.
İkinci gerekçe: halving'in marjinal etkisi küçülüyor. Her halving'in kestiği yeni arz, dolaşımdaki toplam içinde giderek daha küçük bir pay tutuyor — yukarıdaki grafikte kırmızı çizgi zaten eksene yapışmış durumda. Etkisi azalan bir olayın tüm piyasanın metronomu olmaya devam etmesi zor.
İlk itiraz: üç örnek zaten kural oluşturmaz. “Bu sefer farklı” ile “bu sefer aynı” aynı sorunun iki yüzü — hangisinin doğru olduğunu söyleyecek kadar veri hiç olmadı. İki tane 47 ayı kullanıp dördüncüsünü savunmak da, aynı iki sayıyla ritmin değiştiğini savunmak da yöntem olarak aynı derecede zayıf.
İkinci itiraz: asıl değişken kripto piyasasının dışında olabilir. Önceki iki dönüş, küresel faiz ortamındaki değişimlerle yakından eşleşti. Belirleyici olan makroysa, “döngünün içindeki ritim” tartışması zaten yanlış ölçekte yapılıyor demektir.
Benim yaklaşımım ikisini de varsayım olarak almamak; sadece “ay tablosunu bir söz gibi okuma” demek için iki gerekçe olarak kullanmak. Dördüncü döngü kripto piyasasının dört mevsimi yazısında daha ayrıntılı duruyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Ayı sezonu genelde ne kadar sürer?
Önceki üç döngünün kamuya açık aylık fiyatlarına göre, döngü zirvesinden döngü dibine yaklaşık 12–13 ay geçti; dipten eski zirveye dönüş ise 16 ile 25 ay arasında değişti. Elimizde yalnızca üç örnek var; bunu bir referans olarak kullanın, takvim olarak değil.
Boğa sezonu ne zaman başlar?
Başlangıç ancak sonradan işaretlenebilir. Tamamlanan iki döngüde dipten sonraki yükseliş bölümü yaklaşık 35 ay sürdü, yani tüm döngünün yaklaşık üçte ikisi. Bu site hangi aşamada olduğumuzu söylemez; yapabileceğiniz şey son zirve olarak gördüğünüz tarihten bugüne kaç ay geçtiğini saymak ve tablodaki aralıklarla karşılaştırmaktır.
Neden %80 düşüş kulağa olduğundan kolay geliyor?
Çünkü %80 anlık bir sayı, katlanılan şey ise aylar. Zor olan düşüşün yaşandığı gün değil; ardından gelen, hiçbir iyi haberin çıkmadığı, hacmin kuruduğu ve çevrenizde kimsenin kripto konuşmadığı on kaç aydır. Geçmişteki dip bölgeleri sessiz ve uzundu.
Bu sefer farklı olabilir mi?
Olabilir. Spot ETF'ler alım tarafının yapısını değiştirdi ve halving'in yeni arz üzerindeki marjinal etkisi her döngüde küçülüyor. Öte yandan üç örnek zaten bir kural oluşturmaz ve küresel faiz ortamı döngü içi etkenlerden daha belirleyici olabilir. İki tarafı da dinleyin, hiçbirini sonuç saymayın.
Kaynaklar ve doğrulama
- Arz ve halving basamakları (görselin kaynağı): bitcoinblockhalf.com
- Tarihsel fiyatlar ve aylık zirve/dip: coingecko.com
Tablodaki aylar ve yüzdeler kamuya açık aylık fiyatlardan çıkarılmış yaklaşık değerlerdir; borsalar ve veri kaynakları arasında haftalar ve birkaç puanlık farklar bulunur. Görsel 09/2026'da alındı. Geçmiş performans geleceği göstermez.